Monday, August 30, 2010

Gona Ganna Reddy by Adivi Bapiraju


Download Gona Ganna Reddy book here: Gona Ganna Reddy 

రచయిత  గురించి:
Bapiraju was born to Krishnayya and Subbamma, a Niyogi Brahmin family, on October 8, 1895 in Bhimavaram City. He graduated from a high school in Bhimavaram.  Later after graduating from law school, he practiced law for a while in Bhimavaram.  However, he gave up law practice for teaching and other interests such as journalism, painting and poetry.
He was interested in writing poetry from his childhood.  He became famous with his “Narayanarao” novel which got him Andhra Viswwakala Parishattu Award. He was also interested in painting. His popular oil paintings are samudraguptudu and tikkana. He also drew pictures for Viswanadha Satyanarayana’s famous lyrics, kinnerasani patalu.
In 1922, Bapiraju participated in Non-cooperation Movement and was jailed for one year.  He wrote “tolakari” after his jail experience. Later he wrote toophan, gona gannareddy, konangi and himabindu. His radio dramas like dukkiteddulu, uhasundari, bhogiraloya etc. and stories like tulikanrityam, hampi sidhilalu, silpabala, veena etc. were very popular. He also directed several movies, e.g., meerabai, anasuya, dhruv vijayam etc.  He also several short stories and songs. Some of his writings were translated into Kannada language.
After a short stint as a lawyer, Bapiraju worked at Bandar National College as a professor from 1934 through 1939. In 1944, he worked for meejan, a Telugu daily published from Hyderabad, as an editor.  Later, he joined Vijayawada Radio as an advisor. He was a founding member of Navya Sahitya Parishattu. He also established an art foundation in Guntur to teach painting.
Bapiraju was a multifaceted personality with a range of interests that included poetry, story writing, drama, journalism, painting, sculpture, music, and dance. He carved out himself a special place in Telugu literature and art by his contributions. He died in 1952.
Source: Nooruguru Telugu Pramukhulu, by M. L. Narasimharao.


అడివి బాపిరాజు (Adivi Bapiraju) (1895 - 1952) బహుముఖ ప్రజ్ఞాశీలి. స్వాంతంత్ర్య సమరయోధుడు, రచయిత, కళాకారుడు మరియు నాటక కర్త. తెలుగు దేశమంతటా విస్తృతంగా ప్రచారంలోనున్న "బావా బావా పన్నీరు" పాట ఈయన వ్రాసిందే. సన్నిహితులు, సమకాలీన సాహితీవేత్తలు ఈయన్ని ముద్దుగా "బాపి బావ" అని పిలిచే వారు.

బాపిరాజు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా లోని భీమవరం లో అక్టోబర్ 8, 1895 న ఒక నియోగి బ్రాహ్మణ కుటుంబములో కృష్ణయ్య, సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు.భీమవరం హైస్కూలులో చదివి, రాజమండ్రి ఆర్ట్స్ కాలేజ్ లో బి.ఏ చదివి, మద్రాస్ లా కాలేజ్ లో బి.ఎల్ పట్టం పొంది, కొంతకాలం న్యాయవాద వృత్తి నిర్వహించిన తరువాత తన ఇతర వ్యాసంగాలలో కృషిని సాగించడానికి ఆ పనిని విరమించాడు. 1934 నుండి 1939 వరకు బందరు నేషనల్ కాలేజిలో అధ్యాపకునిగా (ప్రిన్సిపాల్ గా) పని చేశాడు. 1944లో హైదరాబాదు నుండి వెలువడే తెలుగు దినపత్రిక మీజన్ సంపాదకునిగా పని చేశాడు. తరువాత విజయవాడ ఆకాశవాణి రేడియో కేంద్రంలో సలహాదారుని ఉన్నాడు. 'నవ్య సాహిత్య పరిషత్' స్థాపించినవారిలో బాపిరాజు ఒకడు. చిత్రకళను నేర్పడానికి గుంటూరులో ఒక ఫౌండేషన్ ప్రారంభించాడు. బాపిరాజుకు చిన్ననాటినుండీ కవితలు రాసే అలవాటు ఉండేది. బాపిరాజు నవల నారాయణరావుకు ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్ అవార్డు లభించింది. ఆయన చిత్రించిన చిత్రాలలో 'సముద్ర గుప్తుడు', 'తిక్కన' ప్రసిద్ధమయ్యాయి. విశ్వనాధ సత్యనారాయణ గేయ సంపుటి కిన్నెరసాని పాటలు బాపిరాజు చిత్రాలతో వెలువడింది. 1922లో సహకార నిరాకరణోద్యమంలో ఒక సంవత్సరం జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. తన జైలు జీవితానుభవాలను 'తొలకరి' నవలలో పొందుపరచాడు.
సెప్టెంబరు 22, 1952 న బాపిరాజు మరణించాడు.


రచనలు : 
     నవలలు    
    * నారాయణరావు
    * తుఫాన్
    * గోనగన్నారెడ్డి
    * కోనంగి
    * హిమబిందు
    * కోణంగి
    * అడవి శాంతిశ్రీ
    * అంశుమతి
రేడియో నాటికలు
    * దుక్కిటెద్దులు
    * ఉషాసుందరి
    * భోగిరలోయ ?
ప్రసిద్ధి చెందిన కధలు
    * తూలికా నృత్యం
    * హంపీ శిధిలాలు
    * శిల్పబాల
    * వీణ
దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
    * మీరాబాయ
    * అనసూయ
    * ధ్రువ విజయం


మరెన్నో కధలు, గేయాలు రచించాడు. కొన్ని కధలు కన్నడ భాషలోకి అనువదింపబడ్డాయి.

తొలి రచన - తొలి ఇతిహాసం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

తెలుగు సాహిత్యంలో అనేక ప్రక్రియలున్నాయి. భిన్న భిన్న రూపాలున్నాయి. ఈ వైవిధ్యమే సాహిత్యానికి వైశిష్ట్యాన్ని సమకూరుస్తుంది. అయితే వీటికి మూలాలుంటాయి. ఎవరో ఒకరు శ్రీకారం చుడతారు. ఆ తర్వాత ఆ ప్రక్రియ విస్తృతమవుతుంది. అలా శ్రీకారం చుట్టిన వారిని, ఒక బాట వేసినవారిని, వారి రచనను ఒకసారి గుర్తుచేసుకోవడానికే ఈ ‘తొలి రచన’ శీర్షిక.
సంస్కృతంలో తొలి ఇతిహాసం రామాయణమైతే తెలుగులో తొలి ఇతిహాసం భారతం. నన్నయ రాసిన ఆంధ్ర మహాభారతమే తెలుగులో తొలి ఇతిహాసం. నన్నయకి ‘ఆదికవి’ అనే బిరుదు అనంతరకాలంలో వచ్చిందే. మారన ‘‘ఆంధ్ర కవితా గురుడు’’ అన్నాడు. తిక్కన ‘‘ఆంధ్ర కవిత్వ విశారదుడు’’ అనీ, రామరాజ భూషణుడు ‘వాగశాసనుడు’ అనీ మాత్రమే నన్నయను స్తుతించారు. ఇతిహాసాన్ని తెలుగులో రాయడానికి రాజరాజ నరేంద్రుడే కారకుడు. తూర్పు చాళుక్య రాజైన రాజరాజ నరేంద్రుడు రాజమహేంద్ర వరాన్ని రాజధానిగా చేసుకొన్న కాలంలో ‘శాంతి’ ఏర్పడింది. అప్పుడు నన్నయ చేత వ్యాసభారతాన్ని ‘తెనుగున’ రచియింపజేశాడు. మరికొందరు కవులున్నా నన్నయనే పిలిచి రాయించటంలో ఆంతర్యం ఏమిటంటే- నన్నయ తన కుల బ్రాహ్మణుడు, అనురక్తుడు, విపులశబ్ద శాసనుడు, సంహితాభ్యాసుడు, లోకజ్ఞుడు, ఉభయ భాషా కావ్య రచనా శోభితుడు, నిత్య సత్య వచనుడు... వంటి సుగుణాలూ యోగ్యతలూ కలవాడు కావడమే! నన్నయ తెలుగులో ఇతిహాస రచనకి, కావ్యశైలికి, అనువాద ప్రక్రియకి శ్రీకారం చుట్టాడు. రాజరాజు భారతం రాయించటంలో వ్యక్తిగతమైన అభిరుచులు ఉంటే ఉండవచ్చు కానీ తెలుగులో నన్నయ భారతం రావటానికి- ఆ తర్వాత కవిత్రయ భారతం రావటానికి కారకుడైన రాజరాజును తెలుగుజాతి సదా స్మరించవల్సిందే. నన్నయ అనువాద రచనకి ఒరవడి పెట్టాడు. యథానువాదం సరికాదని ప్రకటించాడు. మూలానికి సొంత ప్రతిభను జోడించి చేర్పులూ, మార్పులూ చేసి అనువాదంగా కాకుండా ‘అనుసృజన’గా రాయటం ఎలాగో చూపించాడు. తర్వాతి కవులకి మార్గం చూపించాడు. నన్నయ తన కవితా రీతుల్ని ప్రకటించి దీనికి కూడా మార్గదర్శకుడయ్యాడు. అప్పటినుంచి తిలక్ వరకూ చాలామంది తమ కవితా తత్త్వాన్ని ప్రకటిస్తూనే ఉన్నారు. బహుభాషా కోవిదుడైన నారాయణభట్టు సహాయంతో నన్నయ సంస్కృత భారతాన్ని ఆంధ్రీకరణగా కాకుండా కొత్తగా రాస్తున్నట్టు రచించాడు. అందుకే విమర్శకులు నన్నయ మూలానికి మెరుగుపెట్టాడు. నగిషీ చెక్కాడు, వనె్న పెట్టాడు అన్నారు. వ్యాసుని కథకి, వ్యాసుని పాత్రలకి తెలుగుదనాన్ని అద్దాడు. అందుకే కొలని గణపతిదేవుడు ‘శివయోగసారము’లో నన్నయను ‘‘ఆంధ్ర కావ్య పథము తీర్చినవాడు’’గా ప్రశంసించాడు. నన్నయ రాసింది రెండున్నర పర్వాలే అయినా తెలుగుజాతి ఉన్నంతవరకు జీవించే వుంటాడు.
---------------

తొలి రచన- ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, May 23rd, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-rachana-566

తొలి వ్యాకరణ గ్రంథం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

తెలుగులో కంటే ముందుగా తమిళ, కన్నడ భాషలలో వ్యాకరణాల రాయబడ్డాయి. పదకొండవ శతాబ్దం వరకు తెలుగు భాషకి వ్యాకరణాలు వెలువడలేదు (ఎవరన్నా రాసినా దొరకలేదు). మన వాజ్ఞ్మయపు తొలినాళ్లలో అన్నీ వివాదాస్పదమైనవే. అలాగే ‘ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి’ అనే వ్యాకరణ గ్రంథ కర్తృత్వం కూడా వివాదాస్పదమైనా చాలామంది నన్నయ రాసాడని భావించారు. ‘ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి’ తెలుగు భాషకు రాయబడిన మొదటి వ్యాకరణమే కానీ-సంస్కృతంలో రాయబడింది. ఇందులోని సూత్రాలు, ఆర్యావృత్తములు ఇంచుమించు 270 వున్నాయి. ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణికి నన్నయభట్టీయము, వాగనుశాసనీయము, శబ్దాను శాసనము అనే పేర్లున్నాయి. నన్నయ శబ్ద శాసనుడు, వాగనుశాసనుడు అని ప్రసిద్ధి పొందడానికి ఈ వ్యాకరణమే కారణం. ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణిలో సంజ్ఞ, సంధి, అజంత, హలంత, క్రియ అనే అయిదు పరిచ్ఛేదాలున్నాయి. ఛందోబద్ధత ఆ రోజుల్లో నిత్యం కాబట్టి శ్లోకాలలో వ్యాకరణ సూత్రాలు రాయటం అప్పటి రచనా పద్ధతి కాబట్టి నన్నయ కూడా శ్లోకాలలో రాసి వుంటాడు. అయితే ఈ ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి తెలుగు భాషకి సమగ్రమైన వ్యాకరణం ఏమీ కాదు. తత్సమ శబ్ద రూప సాధనకే నన్నయ ప్రాధాన్యమిచ్చాడు. పాణినీయాన్ని అనుసరించినా నన్నయ కొంత కొత్త పరిభాషను కూడా ప్రవేశపెట్టాడు.
‘‘విశ్వశ్రేయః కావ్యమ్’’
అనే మొట్టమొదటి సూత్రమే చాలా ప్రసిద్ధమైంది. నన్నయ కాలంనాటికే కావ్య ప్రయోజనం విశ్వ శ్రేయస్సు అనే భావన వుండడం విస్మరింపరానిది. అలాగే ‘‘స్వస్థాన వేషభాషాభిమతాస్సన్తో రసప్రలుబ్ధ ధియః...’’ అంటూ స్వదేశ వేష భాషాభిమానాన్ని చాటి చెప్పిన వ్యాకరణ గ్రంథం ఇది. అంతేకాదు-
‘‘సిద్ధిర్లోకాద్దృశ్యా’’- ఆంధ్ర శబ్ద స్వరూపం లోక వ్యవహారం వల్లనే సిద్ధిస్తుంది అనడం ఎంతటి ముందు చూపు? ఆంధ్ర భాషకు ముప్పయి ఆరు వర్ణాలని పేర్కొనబడింది. చిన్న సూత్రాలతో చాలావరకు ప్రణాళికాబద్ధంగా రాయబడ్డాయి. బాల వ్యాకరణానికి ఇది ఆధారమంటారు.
‘ప్రతిషే ధవాచినాంనః’- వ్యతిరేకార్ధంలో క్రియా పదాలకు ‘ని’ చేరుకుతుందని అర్ధం. ఉదా: జయింపనివాడు, చేయనివాడు, గెలువనివాడు మొ. కంఠస్థం చేయడానికి అనువుగా వ్యాకరణ పరిజ్ఞానానికి తొలి సోపానంగా ఉపయోగపడే వ్యాకరణమిది.
ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణికి, సంస్కృతంలో ఎనిమిది, తెలుగులో పదహారుటీకలు వ్యాఖ్యలు వెలిసాయంటే దీని ప్రాశస్త్యం తెలుస్తుంది. విశేషం ఏమిటంటే సిపి బ్రౌను దొర దీనినీ వదిలిపెట్టలేదు-ఆంగ్లంలోకి అనువదించాడట!!

------------
తొలి రచన - ద్వా.నా.శాస్త్రి, June 6th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/vyakarana-grandham-337

తొలి కావ్యం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

సంస్కృతంలో కావ్యానికి చెప్పబడిన లక్షణాలనే తెలుగుకి అన్వయించి కావ్యం, ప్రబంధం అన్నారు. ఆ తర్వాత ప్రబంధం వేరుగా ప్రత్యేక లక్షణాలు చెప్పారు. నన్నయ రాసిన మహాభారతాన్ని కొంతమంది కావ్యేతిహాసమంటే, కొద్దిమంది కావ్యమే అన్నారు. కావ్య లక్షణాలు సంపూర్ణంగా మొట్టమొదటగా ననె్న చోడుడు రాసిన ‘కుమార సంభవం’లోనే కనబడతాయి. ‘వర్ణనాష్టాదశంబుచే పరిపూర్ణంబై, దశప్రాణంబుల సప్రాణంబై, నవరస భావ భరితంబై, షట్త్రింశదలంకారాలంకృతంబ’గుటచేతనే ‘‘రమణీయంబగు దివ్య కావ్య రచనారంభంబునకు అభిముఖుడైనట్లు’’ నన్నె చోడుడు చెప్పుకున్నాడు. ‘సకలావయవంబలంపరిపూర్ణంబైన దివ్య కావ్యంగనా సృష్టి’గా కుమార సంభవాన్ని పేర్కొన్నాడు. ‘కుమార సంభవం’ కావ్యాన్ని కనుక్కొని, పరిష్కరించి అజ్ఞాత వాసంనుంచి బయటకు తీసుకువచ్చి ప్రచురించిన ఖ్యాతి మానవల్లి రామకృష్ణ కవికి చెందుతుంది. 1909లో మొదట ప్రకటించినప్పుడు నన్నయకంటే నన్నెచోడుడు ముందటి వాడన్న చర్చ జరిగింది. ఆ తర్వాత నన్నెచోడుడు రాయలేదు-మానవల్లి రామకృష్ణ కవి రాసి ననె్నచోడుని పేరు పెట్టారని కొర్లపాటి శ్రీరామమూర్తిగారు పుస్తకం రాసినా చాలామంది ఆమోదించలేదు. ననె్నచోడునికి ‘కవిరాజ శిఖామణి’ అనే బిరుదువుంది.
‘‘మునుమార్గ కవిత లోకంబున
వెలయగ దేశికవిత పుట్టించి తెనుం
గును నిలిపి రంధ్ర విషయంబున జన
చాళుక్యరాజు మొదలుగ పలువుర్’’ అనడమే కాకుండా ‘‘మార్గకుమార్గము దేశియమార్గము’’ అని మొట్టమొదగా మార్గ, దేశి కవిత్వాలను ప్రస్తావించాడు. జాను తెనుగుకి ప్రాధాన్యమిస్తానన్నాడు. తనది వస్తుకవితగా అభివర్ణించుకున్నాడు. శివపార్వతుల కల్యాణం-వారికి కుమారస్వామి జన్మించడం ఈ కావ్యంలోని ఇతివృత్తం. నన్నె చోడుడు శివకవే కానీ పాల్కురికి సోమనలాగా వీరశైవ కవి కాదు. కొందరి దృష్టిలో ఈ కుమార సంభవం ప్రథమ ప్రబంధం కూడా!
మత్త్భాలను వర్ణించేటప్పుడు ‘మత్త్భేవిక్రీడితం’ ఛందస్సును, వసంత సమయంలో ‘మత్తకోకిల’ ఛందస్సును, శివునికి స్వాగతం చెప్పేటప్పుడు ‘స్వాగత’ ఛందస్సును...ప్రయోగించి ఆయా వృత్తాలకు నామ సార్ధక్యం కల్పించడం ఒక విశేషమైతే-మొదటగా గర్భ బంధ చిత్ర కవితను ప్రవేశపెట్టడం మరో విశేషం. ‘‘శ్రీమజ్జంగమ మల్లికార్జున దేవ దివ్య శ్రీపాద పంకజ భ్రమరాయమాణ కవిరాజ శిఖామణి’’ రాసిన ఈ కావ్యం తెలుగులో విశిష్టమైనది. దేశీయతకు పెద్దపీట వేసిన తొలి కావ్యమిది.

-----------------

తొలిరచన 4 - ద్వా.నా. శాస్ర్తీ, June 13th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-722

తొలి శతకం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

తెలుగులో తొలి శతకమేది? అనే ప్రశ్నకి సమాధానం చెప్పడం కష్టమే. కొందరు మల్లికార్జున పండితారాధ్యుడనే శివ కవి రాసిన ‘శివతత్త్వసారము’ తొలి శతకమన్నారు. అజా, రుద్రా, శివా అనే మకుటాలతో 489 పద్యాలుగల రచన ఇది. ‘‘శతకమనుపేరు లేకున్నను శివతత్త్వసారమునందలి పద్యములు సర్వ విధముల శతకములనే పోలియున్నవి’’ అని అంచనావేసారు ఆచార్య జి.నాగయ్య. కానీ నిడదవోలు వెంకటరావు ‘‘తెలుగున తొలి శతకము మల్లికార్జున పండితారాధ్యుని శ్రీగిరి మల్లికార్జున శతకము. దీని మకుటము శ్రీగిరి మల్లికార్జున’’ అని వెల్లడించారు. అయితే శ్రీగిరి శతకంలో కొన్ని పద్యాలు తప్ప శతకం లభ్యం కాలేదు. అదే నిడదవోలు వృషాధిప శతక పీఠిక రాస్తూ ‘‘ఆంధ్ర శతక వాజ్ఞ్మయమున సంఖ్యానియమము, మకుట నియమము గలిగిన శతకములలో ప్రధమము వృషాధిప శతకము’’ అన్నారు. అందువల్ల శతక లక్షణాలు సంపూర్ణంగా కలిగి, లభ్యమైన వృషాధిప శతకమే తెలుగులో తొలి శతకంగా పేర్కొనబడుతోంది.
పనె్నండవ శతాబ్దికి చెందిన పాల్కురికి సోమనది తెలంగాణలో ‘పాలకుర్తి’గా చెప్పబడుతోంది. ఇతను వీరశైవాన్ని ఆచరించిన వాడు. ‘శివకులీనుడు’ అని చెప్పుకున్నాడు. మూర్త్భీవించిన శివభక్తి స్వరూపమే పాల్కురికి సోమన. ‘‘తెలుగు మాటనంగ వలదు, వేదముల కొలదియగా’’ చూడుడని తెలుగు అభిమానాన్ని అప్పుడు చాటి చెప్పిన తొలి కవి. వృషాధిప శతకం బసవని స్తుతిరూపకమైన శతకం. వీర శైవ మత స్థాపకుడైన బసవుడంటే సోమనకి సాక్షాత్తు శివుడే.
‘‘నా యొడయుండ, నా విభుడ, నా హృదయేశ్వర, నా మనోరమా
నా యిలవేల్ప, నా వరద, నా గురులింగమ, నాదు జంగమా
నాయధినాథ, నావరుడ, నన్ను కృపామతి బ్రోవుమయ్య దే
వా. యమ బృంద వంద్య బసవా బసవా బసవా వృషాధిపా!’’
ఈ వృషాధిప శతకంలో అనుప్రాస గల పద్యాలున్నాయి. ఏక సమాసంతో కూడిన పద్యాలున్నాయి. నమస్కారాంత (నమో నమో అంటూ) పద్యాలూ వున్నాయి. సంస్కృతం, తమిళం, కన్నడం, ఆరె భాషలలో పద్యాలు రాసాడు. మణిప్రవాళ శైలిలో (సంస్కృతాంధ్ర పదాలను కలుపుతూ) రాసిన తొలి కవి కూడా సోమనే. బసవుని మహిమల్నే కాకుండా సామాన్యులైన శివభక్తుల చరిత్రను కూడా వివరించాడు. చంపక, ఉత్పలమాల పద్యాలతో రాయబడిన వృషాధిప శతకం భక్తి శతకాలలో అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుంది.

------------------

తొలి రచన 5 - ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, June 20th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-188

తొలి కథా కావ్యం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

కథా కావ్యమంటే కథకీ, కథా రచనకీ ప్రాధాన్యంగలది. చిత్ర విచిత్రాలైన మహిమలు, మలుపులు, వినోదాలు-వింతలు, నీతులు గల కథల సంపుటిగల కావ్యాలు కథాకావ్యాలు. సమకాలీన సాంఘిక పరిస్థితుల చిత్రీకరణ వుంటుంది. కథాకథన శిల్పం ముఖ్యం. ఒక విధంగా చెప్పాలంటే చందమామ కథల్లో భేతాళ కధల్లాగా, కాశీమజిలీ కథల్లాగా వుంటాయనవచ్చు. తిక్కన కాలంలో ప్రారంభమైన కథా కావ్యరచన శ్రీనాధ యుగంలో విస్తృతికెక్కింది. కథా కావ్యాలు చాలవరకు అనువాదాలు కావు-అనుసరణలు తప్ప.
తెలుగులో తొలి కథాకావ్యంగా ఎక్కువమంది అంగీకరిస్తున్నది కేతన రాసిన ‘దశకుమార చరిత్ర’.ఈ మూల ఘటిక కేతన తిక్కన శిష్యుడు. అంతేకాదు-ఈ దశకుమార చరిత్రను తిక్కనకే అంకితమిచ్చాడు! ఒక కవి మరొక కవికి, ఒక శిష్యుడు ఒక గురువుకు ఇచ్చిన తొలి రచన కూడా ఇదే! కవిత్రయంలో ఒక్క తిక్కనకి మాత్రమే కృతిభర్త అయ్యే అవకాశం లభించింది.
‘‘వివిధ కళానిపుణుడు, నభి
నవ దండియానాగ బుధజనంబుచేతన్
భువిపేరుగొనినవాడను’’ అని తన గురించి ప్రకటించాడు.
సంస్కృతంలో దండి ‘కావ్యాదర్శము’తోపాటు ‘దశకుమార చరిత్ర’ అనే గద్య కావ్యం రాసాడు. దీనికి ఇంచుమించుగా అనువాదమే కేతన దశకుమార చరిత్ర. అందుకే ఒకరిద్దరు అనువాదం కాబట్టి తొలి కథా కావ్యంగా అంగీకరించలేదు. ఆ దండి రచననుబట్టి కేతనకు ‘అభినవదండి’ అనే పేరు వచ్చింది. ఈ కేతన రాసిన ‘ఆంధ్ర భాషాభూషణం’ తెలుగులో రాయబడిన మొదటి వ్యాకరణ గ్రంథం. ఇతని ‘విజ్ఞానేశ్వరీయం’ కూడా తొలి ధర్మ శాస్త్ర గ్రంథం.
‘‘పదలాలిత్యముతో, మనోహరమైన వర్ణనలతో, సజీవమైన పాత్రలతో, సమకాలిక జీవితమును చిత్రించు ఘట్టములతో, హాస్య వ్యంగ్య సంభాషణములతో, రసోచితమైన కథనముతో...’’ దశకుమారుల సాహస చర్యలను, వారి ప్రేమ వృత్తాంతములను మనోహరంగా రాసాడని విమర్శకులు తెలిపారు. పనె్నండు ఆశ్వాసాలలో, సుమారు 1625 గద్యపద్యాలలో రాసాడు. తిక్కన మెప్పుపొందానని చెప్పాడు. తన కాలంనాటి ఆభరణాలను, కోడిపోరును, శృంగార వీర రసాలను హృదయంగమంగా వర్ణించాడు. ‘‘తేనియబడ్డ ఈగగతి’’, ‘‘కుక్కకు టెంకాయ దక్కదు’’ వంటి కొత్త పలుకుబడులు, వయ్యాళి (షికారు), సురంగము (సొరంగం) వంటి వాడుక పదాలూ దశకుమార చరిత్రలో కనిపిస్తాయి. కేతన పద్య రచనా వైభవానికి ఒక్క పద్యం-
‘‘చెఱుకటెవిల్లు! పువ్వులటె చిక్కని చక్కనియమ్ములేయుచో
గఱియటె చిత్తముల్! హరుడు కోపమునంగనుగొన్న నంగముం
బఱిపఱిమయ్యెనట్టె! తల ప్రాణము తోకకు వచ్చె! నెవ్వరిం
గఱచుననంగు డేమిటికి కంపము చెందెదవంబుజాననా!’’

--------

తొలిరచన 6 - ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, June 27th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-618

తొలి వచనములు - ద్వా.నా.శాస్త్రి

ప్రథమాంధ్ర వచన వాజ్ఞయాచార్యుడిగా ప్రథమాంధ్ర వచన నిర్మాతగా పేరొందిన కృష్ణమాచార్యులు కాలాన్ని కొందరు క్రీ.శ.1290 ప్రాంతంగా, మరికొందరు 1260-65 ప్రాంతంగా భావించారు. ఆంధ్ర రచయితల సంఘం పక్షాన ఆచార్య ఎం.కులశేఖరరావుగారు ‘సింహగిరి వచనములు’ పేర కొన్నిటిని సేకరించి ప్రచురించి ఎంతో మంచిపని చేసారు. ఆ తర్వాత సింహాచలం దేవస్థానం వారు వచనములు, కృష్ణమాచార్య సంకీర్తనము, సింహగిరి నరహరి వచనములు అనే భాగాలతో ప్రచురించారు. ‘చాతుర్లక్షగ్రంథ సంకీర్తన వాక్పూజలతో శ్రీ సింహాద్రి నాథుణ్ణి మెప్పించి ప్రత్యక్షం కావించుకున్న మహాభక్త శిఖామణి’’గా ప్రశంసించబడ్డాడు. కృష్ణమాచార్యులు అటు పద్య పద్ధతినీ ఇటు చంపూ పద్ధతినే కాకుండా వచన శైలిలో కవితా గానం చేసి ఆద్యుడయ్యాడు. ఇతని రచనను ‘తొలి వచన గేయాలు’గా కూడా పేర్కొన్నారు.
ఇప్పటివరకు అచ్చు అయిన సింహగిరి వచనాలు అరవై వున్నాయి. ప్రతి వచనం ‘దేవా!’ అనే సంభోదనతో మొదలై ‘సింహగిరి నరహరి నమోనమో దయానిధీ’ అనే మకుటంతో ముగుస్తుంది. రాగభావంతో తాళానుగుణంగా తంత్రీ శ్రుతి సమన్వితంగా ఈ వచనాలు గానం చేయబడ్డాయని తెలుస్తోంది. ఈ వచనాలు శ్రీమన్నారాయణుని స్వరూప గుణ విభవాదుల్ని ప్రతిపాదించేవి కాబట్టి వేద తుల్యాలుగా భావించారు. వీటిని ‘తెలుగు వేదాలు’ అనీ అన్నారు.
‘‘వేదంబు తెనుగు గావించి సంసార/ఖేదంబుమాన్చిన కృష్ణమాచార్య’’ అనే ప్రశస్తి పొందాడు. కృష్ణమాచార్యులు వైష్ణవ సంప్రదాయానికి చెందిన భక్తుడు. ఇతని ప్రభావం బమ్మెర పోతనపై వుందంటారు. తాళ్లపాక వారి కీర్తన వాజ్ఞయానికి ప్రేరణ, స్పూర్తి కృష్ణమాచార్యుల వచనాలే అంటారు.
‘‘దేవాతనువుల మాయ/తలపోసి తలపోసి చెప్పెదనంటినా
కఱకఱల మోహమిది! ఆశల పాషాణంబిది/అతుకలు జల్లెడయిది....
....నాటకములాడెడు బూటకమ్ముల బొమ్మ/అమ్మమ్మా రుూ బొమ్మ’’
అంటూ సాగే వచనాలతో దేశ్య పద్యాలకే ప్రాధాన్యం గమనిస్తాం. ‘‘రణించు-జోడించు-తుండించు’’ వంటి విశిష్ట ఇంచుక్కు రూపాలు చూస్తాం. ‘‘విదురనాటి వాదా’’, ‘‘ద్వార వాకిళ్లు’’ వంటి ప్రయోగాలు 13వ శతాబ్దంలో చెయ్యడం విశేషం. కృష్ణమాచార్య వచనాలను నామసంకీర్తనా వచనాలు, పౌరాణిక వచనాలు, కథా వచనాలు సాంప్రదాయ వచనాలు...అనేవిధంగా విభజించవచ్చు. నేటి అంత్యప్రాసలకి కృష్ణమాచార్యులే ఆద్యుడు అనిపించే విధంగా రాశాడు. తెలుగు భాషకు ప్రాచుర్యం కల్పించిన కృష్ణమాచార్యులు మనకు ఆరాధ్యుడే!

-------------

తొలిరచన-7 - ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, July 4th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-244

తొలి ఆంధ్ర పురాణం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

తిక్కన శిష్యుడైన మారన రాసిన ‘‘మార్కండేయ పురాణం’’ తెలుగులో అనువదింపబడిన మొదటి పురాణం. అంతకుముందు బసవపురాణం, నృసింహ పురాణం అనే పేర్లతో ఉన్న వాటికి పురాణ లక్షణాలు అన్వయించవు. అందువల్ల ఆచార్య జి.వి.సుబ్రహ్మణ్యం మారన మార్కండేయ పురాణాన్ని ప్రధమాంధ్ర మహాపురాణంగా నిర్ణయించారు. ఇది కాకతీయ రెండవ ప్రతాపరుద్రుని కొలువులో ఉన్న గన్న సేనానికి అంకితమివ్వబడింది. ‘‘మార్కండేయమునంతటిని స్థూలముగా గమినించినచో ఒక రసవత్కంథా హారము వలె శోబిల్లుచుండును. మారన అనువాదము మూలాతి విధేయముకాదు. మూలాభావిష్కారమును స్వీయ వ్యక్తిత్వముద్రతో ఒనర్చుట అతని ప్రత్యేకత. మారన మహాకవిది అచ్చమైన ఆంధ్ర పురాణశైలి’’ అని జివిఎస్ తమ సిద్ధాంత వ్యాసంలో పేర్కొన్నారు.
అష్టాదశ పురాణాలలో మార్కండేయ పురాణం ఏడవది. ‘‘అఖిలహితమ్ము’’గా తానేర్చుగతిని ఉధాత్తమతి’’లో మారన ఎనిమిది అశ్వాసాలలో దాదాపు 2550 పద్య గద్యాలలో అనువదించాడు. వర్ణాశ్రమ ధర్మాలు, పురాతన వంశావళి, ధర్మసందేహ నివృత్తి అనేవి మార్కండేయ పురాణంలో ప్రధానాంశాలు. అనేకమైన కథలతో కూడుకున్న ఇందులో హరిశ్చంద్ర వృత్తాంతం. వరూధినీ ప్రవరుల కధ మదాలసాకువల యాశ్వుల కథ, బహుళాశ్వ చరిత్ర మొదలైన ఉపాఖ్యానాలున్నాయి. ఈ మార్కండేయ పురాణం తర్వాతి కాలంలో అనేక కావ్యాలకు కథాభిక్షను ప్రసాదించిందని ఆచార్య ఇ.నాగయ్య అనటం అక్షరసత్యం. పెద్దన మనుచరిత్రకి ఈ పురాణమే ఆధారం. మారన తిక్కనను ‘కవిత్వ తత్త్వ విభవోజ్జలుడు’’ అని ప్రశంసించాడు. గౌరన రాసిన హరిశ్చంద్రోపాఖ్యానానికికూడా మార్కండేయ పురాణమే మూలం. మార్కండేయ పురాణంలో పద్యశైలికి ఒక ఉదాహరణ:
‘‘ఈసుకుమారె డెవ్వడొకొ యిందులకెందులనుండి వచ్చె నో
భాసుర రూపుకాంతి జిత భావజ చంద్రుడి తండు రాగలీ
లా సరస్వత మొప్ప గడులాలసుడైనను జూచెనేని నే
చేసిన పుణ్య మెవ్వరును జేయరు, కాముని దక్క నేలుదున్’’
మారన నుంచి కథను స్వీకరించి, అతని శైలిని చాలాచోట్ల అనుసరించి కూడా పెద్దన పూర్వకవి ప్రస్తుతితో నన్నయ్య, తిక్కన, ఎర్రనలను మాత్రమే స్తుతించడం గమనార్హం!
---------------

తొలిరచన 8 - ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, July 11th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-799

తొలి సంకలన గ్రంథం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

ఇది శ్రీ నరసింహ వర ప్రసాద లబ్ద విచిత్ర కవిత్వము కలవాడును. భారద్వాజ గోత్ర పవిత్రుడును, అయ్యలామాత్యుని పుత్రుడును, సరస గుణధర్యుడును అగు సింగనార్యుడు రచించిన సకల నీతి సమ్మతమును రాజనీతి శాస్త్రము’’ అంటూ మడికి సింగన రాసిన ‘‘సకల నీతి సమ్మతము’’ తెలుగులో తొలి సంకలన గ్రంథం. మడికి సింగన శ్రీనాథ యుగము నాటివాడు. కొందరు క్రీ.శ. 1347 ప్రాంతము వాడని, కొందరు క్రీ.శ. 1420 ప్రాంతమునాటి వాడని అభిప్రాయపడ్డారు. ఇతను పద్మ పురాణోత్తర ఖండము, భాగతవము దశమ స్కంధ ద్విపద, జ్ఞానవాసిష్ట రామాయణము అనే వాటిని కూడా రచించాడు.
వివిధ గ్రంథాలనుంచి సేకరించి ఒక సంకలనంగా తీసుకువచ్చి నేటి సంకలన గ్రంథాలకు ఆద్యుడయ్యాడు మడికి సింగన. కామందకము, పంచతంత్రము, నీతి సారము, బద్దెన నీతి శాస్త్ర ముక్తావళి, పురుషార్థసారము, నీతి భూషణము, భారతముల నుంచి స్వీకరించిన పద్యాలతో ఈ సంకలనం చేశాడు. సకల నీతి సమ్మతం- అనే పేరున్నా గానీ ఎక్కువుగా ఆకాలపు రాజనీతి సూత్రాలే ఎక్కువుగా ఉన్నాయి. పూర్వకాలంలో రాజనీతిని గ్రహించటానికి - ఈ కాలానికి కొన్నిటిని అన్వయించుకోవటానికి ఈ గ్రంథం ఉపకరిస్తుంది. ఈ పద్య సంకలన గ్రంథాన్ని మొట్టమొదటగా మానవల్లి రామకృష్ణ కవిగారు వెలుగులోకి తెచ్చారనీ, 1923లో తొలుత శ్రీ కాశీనాథుని నాగేశ్వరావు పంతులుగారు తమ ఆంధ్ర పత్రికా ముద్రణాలయంలో ప్రచురించారనీ- ఈ పద్య సంకలనం గ్రంథాన్ని వచనంలోకి అనువదించిన బులుసు వెంకట రమణయ్య గారు పేర్కొన్నారు.
మూడాశ్వాసాలుగల ‘సకల నీతి సమ్మతము’’లో దుర్గ సంరక్షణము, ప్రజాపాలనము, ఆదాయ వ్యయ ప్రకారము, రాజనీతి, రాజునకు కొరగాని గుణములు కరణికపునీతులు, వైద్యనీతి, రాయబార ప్రకారము, చారుల నీతులు, రాజ భృత్య నీతులు, సేవింపదగని రాజులు, చతురుపాయాలు, వ్యసనములు, దండయాత్ర, చోర నీతులు, ప్రయాణ వ్యసన పరీక్ష మొదలైన అంశాలున్నాయి. సామాన్య నీతులూ వున్నాయి. కొన్ని నీతి వాక్యాలను గమనించండి.
‘‘రాజుగారి మన్ననయున్న యెడల మేకవంటి సాధువైన పురుషుడైనను సింహము వంటి వాడగును. ఆ మన్నన లేని యెడల సింహము వంటి వాడైనను మేకవలె అగును’’
‘‘ప్రజాపాలన చేయ కథనము కోరు రాజు ధాన్యపు కుప్పకు నిప్పు అంటించి పేలాలు తినదలచినవాని వంటివాడు’’
‘‘బంగారమును కాల్చినను, ముక్కలుచేసినను కూడా గుణము మార్పు చెందదు. అట్లే కష్టకాలమునందు మిక్కిలి తాపము కలిగినను. గట్టి దెబ్బలు తినిననుసరే వికారమును పొందరాదు’’
‘‘నమ్మించి మోసపుచ్చి దేవతలనైనను జయింపవచ్చును. ఇతరుల సంగతి యిక చెప్పనేల?’’

--------------

తొలిరచన 9 - ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, July 18th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-396

తొలి రామాయణం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

గోన బుద్ధారెడ్డి రచించిన ‘రంగనాథ రామాయణం’ తెలుగులో తొలి రామాయణం. ఇతడు క్రీశ 1210 ప్రాంతంలో జన్మించినవాడుగా చె ప్తారు. ఈ రంగనాథ రామాయణం కొంతకాలం ఎవరు రాసారు? అనే అంశంపై వాదోపవాదాలు జరిగాయి. మొదట వ్రాత ప్రతులలో ‘రామాయణము’ అనే పేరున్నదనీ అనంతరకాలంలోనే రంగనాథ రామాయణం అనే పేరు వచ్చిందని రాళ్లపల్లి, మల్లంపల్లి, సి.పి.బ్రౌనులు అభిప్రాయపడ్డారు. ఇది ద్విపద ఛందస్సులో రాయబడింది. కాబట్టి రంగనాథ రామాయణం ద్విపదలో రాయబడిన తొలి రామాయణం కూడా!
రంగనాథ రామాయణం జన సామాన్యంలో ప్రచారం పొందింది. ద్విపదలో రాయడంవల్ల గానయోగ్యమైంది. వాల్మీకి రామాయణం మూలమైనా స్వతంత్రతో బుద్ధారెడ్డి మార్పులు చేర్పులు చేసాడు. ఇద దేశీయ రచన కాబట్టి జానపదులు పాడుకునేవారని, పురాణ పఠనానికి అనువుగా వుందనీ పేర్కొన్నారు.
‘‘్భమి గవీంద్రులు బుధఉలును మెచ్చ రామాయణంబు పురాణ మార్గమున’’ శ్రీరామ చరిత్రమును ఒప్పచెప్పెద అన్నాడు. అయితే వాల్మీకి రామాయణంలో లేనివాటిని చాలా బుద్ధారెడ్డి కల్పించాడు. అహల్యపై మనసుపడిన ఇంద్రుడు కోడియై కూసినట్టు సంస్కృత రామాయణం లేకున్నా బుద్ధారెడ్డి కల్పించాడు. ఈ మార్పు నచ్చిన ఓ కవి ఏకంగా ఇదే సంఘటన ఆధారంగా ‘అహల్యాసంక్రందనం’ అ ప్రబంధమే రాసేసాడు. జానపదుల కథలనుంచి కొన్ని సన్నివేశాలు స్వీకరించి ప్రజల కథనాలకి బుద్ధారెడ్డి ప్రాధాన్యమిచ్చాడు. రావణుడ్ని ఉదాత్తునిగా, శూరునిగా వర్ణించాడు. ఈ ప్రతినాయకుడు రాముని విలువిద్యా కౌశలాన్ని ఇలా కీర్తిస్తాడు.
‘‘నల్లవో రఘురామ! నయనాభిరామ! విల్లువిద్యగురువ! వీరావతార!
....బాపురే! రామభూపాల! లోకములు నీపాటి విలుకాడు
నేర్చునే...’’ పగవారి నేర్పును మెచ్చుకొనే తత్వం మనకి గుణపాఠం గదా! రాముడు సీతను ఎడబాసినప్పుడు ఎలా భావించాడో గొప్పగా వర్ణించాడు బుద్ధారెడ్డి-
‘‘ఇది మహారణ్యమై యిప్పుడు తోచె
నిది పర్ణశాలయై యిప్పుడుతోచె
నిది నాకు దపయని ఇప్పుడు తోచె
నిదినాకు దుఃఖమని యిప్పుడు తోచె’’
ఇదీ దాంపత్య వైభవం అంటే! ఆచార్య జి.నాగయ్యగారి మాటలు గుర్తుంచుకోదగినవి; ‘‘తెలుగు సాహిత్యమున రంగనాథ రామాయణము మనకొక ప్రత్యేక స్థానమున్నది శివకవుల ఆవేశమిందు లేకపోవవుట, ప్రబంధ కవుల పదబంధములకిది దూరముగా నుండుట అను రెండు గుణముల వలన రంగనాథ రామాయణం కావ్య గౌరవము ఇనుమడించుచున్నది’’.

------------------

తొలి రచన 10 - ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, July 25th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-578

తొలి వీధి రూపకం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

ది శ్రీమన్మహామంత్రి శేఖర వినుకొండ తిప్పయామాత్యనందన, చందమాంబాగర్భ పుణ్యోదయ, సుకవి జన విధేయ వల్లభరాయ ప్రణీతంబైన క్రీడాభిరామంబను వీథి నాటకంబున’’ అని గ్రంథాంత గద్యలో వుంది. అయినా కొందరు దీనిని శ్రీనాథుడే రచించాడని వాదం చేశారు. ఆచార్య కొర్లపాటి శ్రీరామమూర్తి శ్రీనాథుడిపై సిద్ధాంత వ్యాసం రాసి క్రీడాభిరామం శ్రీనాథకృతం కాదని నిర్ణయించారు. ఈ వల్లభరాయడు కడప జిల్లా పులివెందుల ప్రాంతంలోగల మోపూరు గ్రామ వాసి. విజయనగర రాజుల పాలనలో ఉన్నత పదవిలో ఉన్నాడు.
క్రీడాభిరామం లఘురచన. ఏకశిలా నగర వీథుల్లో విలాసార్థం విహరించిన ఇద్దరు యువకులు కన్నవి- ఇందులో ఉన్నవి. ఆ ఇద్దరిలో ఒకరు కాసల్నాటి గోవింద మంచన శర్మ, మరొకడు టిట్ట్భిసెట్టి. తెలుగులో వెలసిన మొట్టమొదటి హేళన కావ్యం కూడా ఇదే అంటారు. 13వ శతాబ్దంలో ఓరుగల్లు ఎలా వుండేదో, కాకతీయుల నాటి సాంఘిక పరిస్థితులు ఎలా వుండేవో క్రీడాభిరామం తెలియజేస్తుంది. అందుకే ఇది సాంఘిక రూపకం అయింది. తర్వాత వెలువడిన సాంఘిక కథా కావ్యాలకు క్రీడాభిరామం స్ఫూర్తి అయింది. అయితే ఈ క్రీడాభిరామానికి మూలం రావిపాటి త్రిపురాంతకుడు (14వ శతాబ్దం) రాసిన సంస్కృత ప్రేమాభిరామం! ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే- రాయలవారి ఆముక్తమాల్యలో కంటె ముందుగా ‘‘దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స’’ అనే నానుడి క్రీడాభిరామంలో ఉండటం!! అయితే దీనికి ప్రాచుర్యం లభించలేదు.
క్రీడాభిరామంలో కాకతీయుల కాలం నాటి వృత్తులు, కులాలు, ఆచార వ్యవహారాలు వివరంగా తెలియజేయబడిన రచన ‘క్రీడాభిరామం’. మైలసంతలు ఉండేవి. వీరభటులు మోహరివాడలో ఉండేవారు. అట్టడుగు వర్గాలవారి నివాసం ‘వెలిపాళెం’ కాగా రైతుల నివాసం ‘హాలికవాటి’. గమనించదగిన అంశం ఏమిటంటే బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులతో వేశ్యలుకూడా ‘లోపాళె’లో నివసించేవారట. క్రీడాభిరామంలో వీటితోపాటు వేశ్యల స్వభావాలు, రతి క్రీడల విలాసాలు పచ్చిగా వర్ణించబడ్డాయి. వేశ్యల వివాదాలు తీర్చటానికి జారధర్మాసనాలుండేవి! కోడిపందాలు, జానపద కథాగేయాలు, గ్రామ దేవతలు, వస్తధ్రారణ, చిత్రకళ మొదలైన అంశాలూ వున్నాయి. ఒక రూపాయికి 15వ శతాబ్దంలో ఎంత భోజనం ఎలా పెట్టేవారో చూడండి.
‘‘కప్పురభోగి వంటకము, కమ్మని గోధుమ పిండి వంటయున్
గుప్పెడు పంచదారయును, క్రొత్తగ కాచిన యాలనే పెస
ర్పప్పును కొమ్ము నల్లనటి పండ్లను, నాలుగునైదు నంజులున్
అప్పల తోడ క్రొంచెరుగు లక్ష్మణ వజల యింట రూకనున్!
క్రీడాభిరామం సాంఘిక చరిత్రకు గొప్ప ఆకరం!’’

------------

తొలిరచన 11 - ద్వానా శాస్ర్తీ, August 8th, 2010  - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-334

తొలి వీర గాథా కావ్యం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

ఈక్షోణిన్ నినుబోలు సత్కవులు లేరీనాటి కాలమ్మునన్’’ అని అల్లాడు వేమారెడ్డిచే శ్రీనాథుడు కీర్తింపబడ్డాడు. మామిడి సింగన శ్రీనాథుడ్ని ఏకంగా బ్రాహ్మీమయమూర్తి అన్నాడు. ఈ కవిసార్వభౌముడు, ఈ ఆగమజ్ఞాననిధి, ఈ బహుశాస్త్ర పారంగతుడు రాసిన ద్విపద కావ్యం ‘పలనాటి వీర చరిత్ర’. తెలుగులో ఇది మొట్టమొదటి వీరగాథాకావ్యం. కొంతమంది ఈ దేశీయ రచనను శ్రీనాధుడు చేస్తాడా? అని వాదించారుగానీ వారి వాదం నిలువలేదు.ఈ పల్నాటి వీర చరిత్ర కావ్యాన్ని శ్రీనాథుడు మాచర్ల చెన్నకేశవస్వామికి అంకితమిచ్చాడు! మాచర్ల పలనాటిలోదే!
‘జనులెల్ల భక్తిచే చదువుట కొరకు’’ద్విపదలో రాశానన్నాడు. ఈ పలనాటి చరిత్రను పిచ్చుకకుంటులు ప్రచారం చేసారు. శ్రీనాధుడు ‘నారికురుపు’చే బాధపడుతూ మాచెర్లలోని చంద్రికావంక నదిలో స్నానం చేస్తే ఆ రోగం మాయమైందట! కలలో చెన్నకేశవస్వామి కనిపించగా ఈ కావ్యం రాసాడని జనం చెప్పుకునే మాట! పల్నాటి వీర చరిత్రకు మహాభారతానికి పోలికలున్నాయి. దాయాదుల మధ్య పోరు, వ్యసనాలు, అజ్ఞాతవాసాలు, అభిమాన్యుడు బాలచంద్రుల సామ్యం వంటివి సమానమే.అందుకే పల్నాటి వీర చరిత్రను ‘పల్నాటి భారతం’ అంటారు. ఇందులోని బ్రహ్మనాయుడు సంఘ సంస్కర్త. సహపంక్తి భోజనానికి ఆద్యుడు ఇతడే! ఈ పలనాటి చరిత్ర రెడ్డిరాజుల కాలంనాటి సాంఘిక పరిస్థితులకు అద్దం పడుతుంది. ఆనాటి ఆటల విశేషాలు, వధువుల అలంకరణలు, వాద్య విశేషాలు, జానపద గాయకులు మొదలైన సంచారమంతా పలనాటి వీరచరిత్రలో దొరుకుతుంది. ఈ ద్విపద కావ్యంతో ప్రౌఢకవి, పండిత కవి అయిన శ్రీనాధుడు ప్రజాకవి అయ్యాడు.
‘‘బ్రహ్మాండములబట్టి బంతులాడుదును
మృత్యుదేవతనైన మెదిపి వేసెదను
బాలుడనని నన్ను భావింపవలదు
చిన్న మిరియమునందు చెడునె కారంబు?’’
అని బాలచంద్రునినోట శ్రీనాధుడు పలికించడం అతని ప్రతిభకు నిదర్శనం! అక్కిరాజు ఉమాకాంతం వంటి పండితులు ‘శ్రీనాధుని వర్ణనము మిక్కిలి స్వాభావికముగా నున్నది. నియమములవల్ల అర్ధమును జెడుగొట్టక భావమునాదరించిన ప్రాజ్ఞుడు. కావ్య రచనకు దారితీసి, నాటక రచన ప్రారంభించి భవిష్క్యత్సంస్కార బీజములు వెదజల్లిన కృషికుడు’’ అనటం అక్షరరాక్షర సత్యం.

-------------

తొలి రచన - 12 - ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, August 15th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-rachana-601

తొలి దండకం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

‘‘పండిత కీర్తనీయుడగు బమ్మెర పోతన యాసుధాంశుమా
ర్తాండ కులాచలాంబునిధి తారకమై
విలసిల్ల భోగినీ
దండకమున్ రచించె’’ అనే పద్యంవల్ల తొలి దండకం ‘్భగినీ దండకం’ బమ్మెర పోతన రాసాడని చెప్తారు. విద్వాంసులైన శ్రీ గరమెళ్ల సత్య సోమయాజి శర్మగారు భోగినీ దండకం పోతన రచించినదే అని నిరూపిస్తూ దండకాన్ని ప్రచురించారు. భోగిని సర్వజ్ఞసింగ భూపాలుని ఉంపుడుకత్తె (వేశ్య). భోగిని అందచందాలు, శృంగారం, విరహం వర్ణిస్తూ రాసిందే భోగినీ దండకం. పోతనవంటి మహా భక్తుడు దీనిని రాసి ఉండడు అని కొందరు వాదించారు. కానీ యువకుడిగా వుండగా రాసి ఉంటాడని నిర్ణయించారు.
గోపాల దేవోత్సవ క్రీడలో భోగిని అనే వేశ్య సర్వజ్ఞసింగ భూపాలుని చూసింది. వలచింది. అది తమ కులాచార విరుద్ధమని తల్లి మందలించింది. తల్లి మాటలను లెక్కచేయక ఎట్లో ప్రభువును కలిసింది. పాదాలపై పడి వేడుకుంది. అతడు ఆమెను ప్రియురాలిగా స్వీకరించాడు. ఇదీ ఈ దండకంలోని ఇతివృత్తం. ఛందస్సు ప్రకారం దండకంలో తగణం ఎక్కువగా వుంటుంది. ఆచార్య జి.నాగయ్య ‘‘్భగినీ దండక రచనవల్ల కీర్తికి కళంకము గాని, అతని భక్తికి మాలిన్యముకాని అంటదు. కావ్య రచనా వ్యాసంగమునందలి తొలిదశలో విద్వత్ ప్రభువగు సింగభూపాలుని కోరికపై ఈ దండకం పోతన వ్రాసి యుండును. ఆనాటి వేశ్యలు విదుషీమణులు. రాజులు వారిని తమ పట్టపు మహిషులతో సమానముగా గౌరవించెడివారు’’ అని చారిత్రక సత్యాన్ని తెలిపారు. నన్నయ అరణ్యపర్వంలో మొదట దండకం రచించాడు. ఆ తర్వాత శ్రీనాథుడు శృంగార నైషధంలో, కాశీఖండంలో దండకం రాశాడు. అవన్నీ సందర్భోచితంగా రాసిన లఘు రచనలే. కానీ ప్రత్యేకంగా దండకం రాసినది పోతన మాత్రమే!
‘సింగ భూపాలుడై వ్రాలి చిత్తమున్మత్తమై
సోలి కామానలాయత్తమై రాదు...’’
‘‘ఉల్లసత్ఫుల్ల మందార రాజున్మరందంబునందంబున
గ్రోలు మత్తాళి దుత్తూర ముంగ్రోలునే?...’’ అంటూ భోగినీ దండక రచన పోతన ఆలంకారిక వైచిత్రితోనే సాగుతుంది. భాగవతంలోని శైలికి, పద్య రచనకు, భావ వైశిష్టతకు సామ్యం ఉండడంవల్ల భోగినీ దండకం పోతన కృతమేనని తెలుస్తుంది.

----------------

తొలి రచన -13 -- ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, August 23rd, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-dandakam-867

తొలి యక్షగానం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

యక్షగానము బహుదాంధ్ర సారస్వత శాఖలలో నొకటి. మన వాజ్ఞయ వ్యక్తిత్వమును నిరూపించునట్టి ప్రక్రియ అది. ఒక్క యాంధ్ర దేశము ననే కాక ఇటు తెలంగాణములో, అటు తమిళనాడు నడిబొడ్డగు తంజావూరు ప్రాంతమున, కన్నడ దేశపుటోడికట్టగు మైసూరు ప్రాంతమునను చరిత్రకాది కారణములచే తెలుగు భాష వ్యవహరింపబడిన పలు తావుల నాయు భాషలలోనే కాక తెలుగునను వెలసినది యక్షగానములనేకము అన్నారు యక్షగానాలపై సమగ్ర పరిశోధన చేసిన ఆచార్య యస్వీ జోగారావు. యక్షగానాలకు ఆంధ్రదేశమే పుట్టినిల్లు. ఇక్కడినుంచి కర్నాటక, తమిళనాడులకు వ్యాపించింది. తెలుగులోని పూర్వ నాటక రూపం యక్షగానం అన్నారు. యక్షగానం సమాహార కళ. అంటే కవిత్వం, సంగీతం, నాట్యం కలిసి వున్న రూపం.
‘‘కీర్తింతురెద్దాని కీర్తి గంధర్వులు
గాంధర్వమున యక్షగాన సరణి’’
అని శ్రీనాధుడు భీమఖండంలో పేర్కొన్నాడు. యక్షగానం పుట్టుపూర్వోత్తరాలకి వెళ్తే పనె్నండవ శతాబ్దినాటికే యక్షగానం ప్రాచుర్యం పొందిన ప్రదర్శన కళారూపంగా తెలుస్తోంది. యక్షగానానికి ‘కొరవంజి’అనే జానపద రూపకం మూలమని నిర్ధారించారు.
పాల్కురికి సోమన కాలం (12వ శతాబ్ది)నాటికి ఆటపాటగా వెలసిన యక్షగానం, శ్రీనాధుని నాటికి స్రోత్తపారోపయోగిగా గాన శైలిని అలవరుచుకుంది. దక్షిణాంధ్ర యుగంలో యక్షగానాలకి ప్రాముఖ్యం, ప్రాచుర్యం లభించింది. తొలి యక్షగానమేది-అనే మీమాంస వుండనే వుంది. పదిహేనవ శతాబ్ది చివరగల ప్రోలుగంటి చెన్నశౌరి రచించిన ‘సౌభరి చరితం’ అనే యక్షగానాన్ని తొలి యక్షగానంగా చెప్తారు. కానీ అది లభ్యం కాలేదు. దొరకని దాని గురించి నిర్ధారించడం సహేతుకంగాదు. వెల్లంకి తాతంభట్టు ఒక యక్షగానం రచించాడని తెలుస్తున్నా-అది అలభ్యమేకాదు, ఆధారాలు లేవు. కాబట్టి 16వ శతాబ్దికి చెందిన కందుకూరి రుద్రకవి రచించిన ‘సుగ్రీవ విజయం’ అనే యక్షగానమే మొదటిదని నిర్ణయించారు. ఇది లభ్యం. కందుకూరిలోగల జనార్దన దేవుడికి అంకితమిచ్చాడు. శ్రీరాముడు వాలిని సంహరించి సుగ్రీవునికి పట్ట్భాషేకం చేయడం ఇందులోని వస్తువు. ఇది ‘కరుణ భాసుర యక్షగాన ప్రబంధం’. సుగ్రీవ విజయంలో సంవాదాత్మక శైలి వుండడంవల్ల నాటకంలా ప్రదర్శన యోగ్యంగా వుంటుంది. జనార్దన దేవుని వసంతోత్సవ సమయంలో మొదటగా దీనిని ప్రదర్శించారని చారిత్రక పరిశోధకులు డా.నేలటూరి వేంకటరమణయ్య పేర్కొన్నారు. కూచిపూడి భాగవతుల వల్ల నేటికీ యక్షగానం ప్రదర్శించబడడం గమనార్హం.
---------
తొలి రచన 14 - ద్వా.నా.శాస్ర్తీ, August 29th, 2010 - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-009

Sunday, August 29, 2010

Gidugu ... Vaduka mataku Godugu

తెలుగు వెలుగులేవీ? -అద్దంకి శ్రీనివాస్

 ఏభాషా అంత తేలికగా వాగ్వ్యవహారం నుంచి జారిపోదు. సువ్యవస్థితమైన భాష ఏర్పడడానికి ఎంతకాలం పడుతుందో, అంతకంటే ఎక్కువ కాలమే జన వ్యవహారం నుంచి భాష మృగ్యమైపోవడానికి పడుతుంది. ఈ దశలో పతనం కూడా అంచెలంచెలుగానే ఉంటుంది. నేడు మన తెలుగు భాష దుస్థితికి కారణాలేమిటి?

మాతృభాషాభిమానం నేడు తెలుగును అధ్యయనం చేసేవారికీ, బోధించేవారికే పరిమితమైపోయింది. అలా కాకుండా రాయప్రోలు సుబ్బారావు చెప్పినట్లు 'నాదు దేశము నాదు జాతి నాదు భాష' అనే అభిమానం ఉండా లి. తెలుగు మాతృభాషగా కల ప్రతి ఒక్కరికీ భాషాభిమా నం ఉండాలి. తోటి తెలుగువానితో తప్పనిసరిగా తెలుగులోనే మాట్లాడాలి.

తెలుగు పట్ల అభిమానం పిల్లల్లో ప్రాథమిక స్థాయి నుంచే అలవడేలా చేయాలి. భాషపై అభిమానం ఏర్పడితే పాఠ్యాంశాలలో తెలుగు లేకపోయినా స్వీయకృషితో తెలుగు భాషా సాహిత్యాలపై పట్టు సాధించగలుగుతారు.

ఇద్దరు తెలుగువాళ్ళు కలిస్తే ఆంగ్లంలో మాట్లాడుకుంటారని ఒక ఛలోక్తి ఉంది. ఇది మనకు మన భాష పట్ల గల నిర్లక్ష్య వైఖరిని తెలియజేస్తోంది.

అసలు ఏ భాష అయినా మొదట వాగ్రూపంలో ఉంటుంది. మాట్లాడే భాష నుంచి లిఖిత భాష ఏర్పడుతుంది. అలా ఏర్పడ్డ లిఖిత భాష ప్రభావం మౌఖిక భాషపై కూడా ఉంటుంది. ఈ రెండూ పరస్పరాశ్రితాలు. అలాగే మాట్లాడే భాషలో తెలుగుతనం తగ్గిపోతూ ఉండడం వల్ల క్రమంగా లిఖిత భాష కూడా ప్రభావితం అవుతుంది. అందువల్ల ముందు మౌఖిక భాషను సంరక్షించుకోవాలి. దీనికి స్పష్టమైన నిర్దిష్టమైన ఉచ్ఛారణను విధిగా అందరూ పాటించాలి.

ముఖ్యంగా భాషను ప్రాథమిక స్థాయిలో బోధించే అధ్యాపకుల నియామకంలో స్పష్టోచ్ఛారణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ప్రాథమిక విద్యా బోధకులలో భాషా పండితు లు ఉండడం లేదు. తెలుగును ప్రత్యేక పాఠ్యాంశంగా చదివినవారిని ప్రాథమిక స్థాయిలో అధ్యాపకులుగా నియమించాలి.

అలా నియమితులైన వారే పిల్లలకు మంచి భాషను చిన్నప్పటి నుంచీ నేర్పడమేకాక, భాషాభిమానా న్ని కలిగించేందుకు కీలకపాత్రను పోషిస్తారు. ప్రాంతీయ మాండలిక భాషా జ్ఞానం అందరికీ తప్పనిసరి.

ఈ జ్ఞానం తో పాటుగా ప్రామాణికాంధ్ర భాషాస్వరూపాన్ని స్పష్టం గా చిన్నప్పటినుంచీ పిల్లలకు తెలియజెప్పాలి. వివిధ మాండలికాలు వాటి వ్యాప్తి, శబ్ద సాధు-అసాధువులు, ఉచ్ఛారణ విషయంలో సందేహాలు పిల్లవాడి భాషా వినియోగానికి ప్రతిబంధకాలుగా తయారవుతాయి.

ఈ సందేహాలను నివారించడానికి చిన్ననాటి నుంచి ప్రామాణిక గ్రంథాలను పాఠ్యాంశాలుగా బోధించడమే శరణ్యం. రేడియో, టీవీ వంటి ప్రసార మాధ్యమాల ప్రభావం ప్రజలపై ఎంతగా ఉందో చెప్పనవసరం లేదు. కనుక సరైన ఉచ్ఛారణను అందించే భాషా నిపుణుల్ని రేడియో టీవీల లో నియమించాలి. సాధారణంగా పాత్రికేయ నైపుణ్యా లు ఉన్న వారినే వ్యాఖ్యాతలుగా నియమిస్తున్నారు. దీనివల్ల భాష దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది.

ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే నేడు తెలుగుభాషకు దిక్కు పత్రికలే. పత్రికలు దోషరహిత ప్రయోగాలను చిత్తశుద్ధితో వాడితే వాటి వ్యాప్తి వేగంగా ఉంటుంది. భాషా పాండిత్యం లేని పాత్రికేయులు కొన్నికొన్ని అపప్రయోగాలను, దుష్టపదబంధాలను రూపొందించి భాషకు తీరని అన్యాయం చేస్తున్నారు. పద, వాక్యస్థాయి దోషాలపై 'నిఘా' యంత్రాంగం పటిష్టమైన తీరులో అన్ని పత్రికల కు పనిచేయాలి.

అలాగే తెలుగు భాషలో మృగ్యమైపోతు న్న పద ప్రయోగ వ్యాప్తిని పెంచాలంటే ముందుగా ఆంగ్ల భాషా వ్యవహారాన్ని సాధ్యమయినంత వరకు కట్టడి చేయాలి. ఇది చాలా కష్టమైన విషయం.

ఎందుకంటే ఆధునిక కాలంలో శాస్త్రసాంకేతిక రంగాలలోనూ విద్యా వాణిజ్యాది రంగాలలోనూ విప్లవాత్మకమైన మార్పులు చోటుచేసుకొంటున్నాయి. ఈ మార్పు ప్రజల జీవనం, సంస్కృతి, భాషలపై ప్రధానంగా ప్రభావాన్ని చూపిస్తుం ది.

తెలుగు భాషా సంస్కృతులకు సంబంధంలేని కొత్తకొత్త కొలువులు ప్రవేశిస్తున్నాయి. దీంతో తెలుగు భాషలో ఆయా కొలువులకు చెందిన పారిభాషిక పదాలను ఆంగ్లం నుంచే స్వీకరించవలసిన అనివార్య స్థితి ఏర్పడుతోంది.

ఇది ఎప్పుడూ సమస్యే. సాంస్కృతికంగా సంస్కృత భాష, పాలనాపరంగా అరబిక్ భాష, శాస్త్రసాంకేతిక పరంగా ఇప్పుడు ఆంగ్ల భాష అసంఖ్యాక పదాలను తెలు గు భాషకు అందించాయి. ఈ ప్రభావం క్రమంగా నిత్య వ్యవహారానికి కూడా వ్యాపించి, వర్ణ, పద, వాక్య స్థాయిలలో తెలుగు వాడకం తగ్గిపోతోంది. ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే వ్యాకరణం తెలుగులో ఉంటుంది. పదాలన్నీ ఆంగ్ల భాషవే ఉంటాయి. దీనికి పరిష్కారం అన్య దేశాల కు బదులు స్వీయభాషలో పద నిర్మాణం జరగాలి.

అన్యదేశాలు వాడితే తప్పేం టి? ఇదొక ప్రశ్న. అన్య దేశ్యాలను వాడితే పద సంపద పెరిగి భాష విస్తృతమౌతుంది. మంచిదే. కానీ ఈ వాడుక తెలుగుభాషలోని ప్రాథమిక పదజాలాన్ని దెబ్బతీయకూడదు. వాక్యాలపై ఈ ప్రభా వం అధికంగా పడుతుంది. తద్వా రా తెలుగుభాషకు సహజం కాని వాక్యాలు తెలుగులో చోటు చేసుకొని గందరగోళం సృష్టిస్తాయి.

అలాగే మౌలికమైన తెలుగు క్రియ లు మరుగున పడిపోయి, వాటి స్థానంలో ఆంగ్ల క్రియలే వ్యాప్తిలోనికి వస్తున్నాయి. మౌలిక క్రియలు వ్యవహారంలోంచి జారిపోవడం పెద్ద ప్రమాదం. ఎందుకంటే అస లు భాషలోని పదాలన్నీ క్రియలనుంచే ఉద్భవిస్తాయనే వాదం ఒకటి ఉంది.

చాలా తెలుగు పదాలకు మూలాలు నేటికీ తెలియడం లేదు. ఈ విషయంపై నామవిజ్ఞాన శాస్త్రం కొంత కృషిచేస్తోంది. అసలు క్రియలే ఎవరికీ తెలియకపోతే భాషా, సాంస్కృతిక, సామాజిక మూలాలు తెలుసుకోవడం కుదరనిపని. అందువల్ల సాధ్యమయినంతవరకు నూతన పదాలను కల్పించాలి.

మొండిగా తెలుగువాడకూడదు. కృతకంగా ఉంటే అన్యదేశ్యాన్నే స్వీకరించాలి. భాషాపరిరక్షణ విధి వ్యక్తాకరణను బాధించేదిగా ఉండకూడదుకదా! ఇది ప్ర«ధాన భాషానియమం. ఉదాహరణకు తమిళులు ప్రాణవాయువును 'పిరాణ వాయు వు' అంటారు. ఇది తద్భవరూపం. అయినా దీనికి 'ఉయిర్‌కాట్రు' అనే ఆచ్ఛిక పద ం కల్పించారు.

ఆంగ్ల పారిభాషిక పదాలకు దీటుగా నూతన పద నిర్మాణం చేయవలసిన అవసరం ప్రధానంగా రెండు విధాలుగా కన్పిస్తుంది. ఒకటి సాంకేతిక తెలుగు భాషా వ్యవహారం. రెండు సాధారణ భాషా వ్యవహారం. సాంకేతిక పదాలను సృష్టించడానికి తత్సమ పదాలనే ఎక్కువగా వాడడం వ్యాప్తిలో ఉంది. ఇలా తయారు చేసిన వాటికంటే ఆంగ్ల పదాలే సులభంగా ఉంటాయనే విమర్శ కూడా ఉంది. శాస్త్రం ఎప్పుడూ బుద్ధిగ్రాహ్యమే. సులభం గా ఉండదు.

అందువల్ల క్లిష్టమైనా తప్పనిసరిగా తెలుగు పదాలనే వాడాలి. ఇవి స్వల్ప సంఖ్యాకులకే అర్థం కావ డం వల్ల ఇబ్బంది లేదు. ఇక సామాన్య జనుల వాగ్వ్యవహారం నుంచి భాషను రక్షించుకోవాలి.

దీని కోసమే పత్రికలు , మీడియా, మేధావులు, రచయితలు కృషి చేయాలి.

నిత్య వ్యవహారంలో బంధువు లపేర్లు, శరీరభాగాల పేర్లు, ఆహారాల పేర్లు , కూరగాయల పేర్లు, పప్పుదినుసుల పేర్లు... ఇలా చెప్పుకొంటూ పోతే నిరక్షరాస్యులు సైతం తెలుగుకు మారు గా ఆంగ్ల పదాలనే వాడుతున్నా రు. 'గ్యాస్ స్టవ్' రావడంతో కుం పటి, పొయ్య గొట్టం పదాలు వాడుకను కోల్పోయాయి. 'గ్యాసు పొయ్యి' పదం స్థిరపడిం ది.

దీనిని 'గాలికుంపటి' అని వ్యవహరించవచ్చు. పనిముట్ల వాడకం తగ్గిపోయింది. ఇళ్ళు, ఆటపాటలు, వైద్యం వంటి వాటిలో వచ్చిన మార్పుల వల్ల తెలుగు పదాల వాడుక కన్పించడం లేదు. 'షాపింగ్ మాల్స్' వచ్చాక అందులోని వస్తువులపై పేర్లుకూడా ఆంగ్లంలోనే ముద్రిస్తున్నారు.

ఈ దెబ్బకి నుడికార పు నాడి దొరకడం లేదు. ఇక భాష సంగతి వేరే చెప్పా లా?! జనవ్యవహారంలో సహజసిద్ధంగా పుట్టే పదాలను వాడుకలోనికి తేవాలి. విశాఖవాసులు 'డ్రెడ్జర్'ను 'తవ్వో డ' అని, సబ్ మెరైన్‌ను 'దొంగోడ' అనీ అంటారు.

ఇవి ఎంత సహజసిద్ధమైన పద కల్పనలో చూడండి. అలాగే లంచం తీసుకోవడం అనే మాటకు తెలుగులో 30కిపైగా నుడికారాలున్నాయి. ఇటువంటి వాటిని వెలుగులోనికి తేవాలి.

పత్రికలు కూడా తెలుగు అనువాదాలు కల ఆంగ్ల పదాలను త్యజించి తెలుగు పదాలనే విధిగా వాడాలి. అసెంబ్లీ-శాసనసభ; కోర్టు-న్యాయస్థానం; ఆర్గానిక్ ఫార్మింగ్- సేంద్రియ వ్యవసాయం; వాటర్ షెడ్స్-వాలుగట్లు; చెక్ డ్యాం-వరదకట్ట మొదలయిన సమానార్థక పద సృష్టిపై తెలుగులో పత్రికలు మొదట బాగా కృషి చేశాయి. కొన్ని మార్గనిర్దేశక సూత్రాలనుకూడా ఏర్పరచుకున్నాయి. అనవసరంగా ఆంగ్ల పదాన్ని వాడకూడదు.

ముఖ్యంగా శీర్షికలలో ఇంగ్లీషు మాటల్ని త్యజించాలి. ఆంగ్ల పదాలకు సమానానార్థకాలను వాడడానికి కొన్ని సూచనలు కూడా పూర్వ పాత్రికేయులు చేశారు.

అవి: ఉన్న మాటలనే పరిమితార్థంలో వాడటం; ఉన్న మాటకు కొత్త అర్థాలు కల్పించటం; కొత్త పదాల సృష్టి; భాషానువాదం; యథానువాదం. అర్థబోధక శక్తి ఉన్న రూపాలు వ్యాకరణ విరుద్ధాలయినా వాడటమే మంచిది. సరళీకర ణ, ప్రపంచీకరణ, ప్రైవేటీకరణ, గ్లోబలీకరణ మొదలయినవి ఇందుకు ఉదాహరణలు.

నూతన పద నిర్మాణం కోసం తమిళులు చేసే కృషి మనకు ఆదర్శం కావాలి. నేటికీ ఆంగ్ల పత్రికలలో వచ్చే పారిభాషిక పదాలకు సమానార్థకాలను కల్పించి ఎప్పటికప్పుడు ఆకాశవాణి ద్వారా ప్రసారం చేస్తున్నారు. అలాగే హిందీ, కన్నడ భాషా పత్రికలు ఇంగ్లీషు భాషా వ్యవహారాన్ని పూర్తిగా తగ్గించాయి. వీరందరూ మనకి ఆదర్శం కావాలి.

బుద్ధికి పదునుపెడితే స్థిరంగా వ్యవహారానికి వచ్చే చక్కని పదాలను ఆంగ్ల పదాలకు మారుగా సృష్టించవచ్చు. కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు నైట్రోజన్‌కు నత్రజ ని, నికెల్‌కు నిఖిలము, ఆక్సిజన్‌కు ప్రాణవాయువు, ఫోటోసింథసిస్‌కు కిరణజన్య సంయోగక్రియ వంటి పదా లు సృష్టించారు.

ఇవి ఎంతగా ప్రసిద్ధి పొందాయో చెప్పనక్కర్లేదు కదా. భాష ఎప్పటికప్పుడు పరిష్కరణలు చేసుకోవడం వల్లనే విస్తృతమౌతుంది. ఆంగ్ల వ్యాప్తికి కారణం కూడా ఇదే. ఈ పరిష్కరణ ప్రక్రియ తెలుగు భాషకు అత్యంతావశ్యకం. పరిశోధనాత్మక అధ్యయనం ద్వారా పరిష్కరణ పదస్థాయిలోనూ, వాక్యస్థాయిలోనూ జరగా లి. నూతన పదనిర్మాణం ద్వారా తెలుగు భాషా వినియోగాన్ని పెంచడానికి ఒక్క ప్రయత్నలోపం తప్ప వేరేమీ కన్పించదు.

నిత్య వ్యవహారంలోనూ తెలుగును విస్మరించకూడదని, విద్యాబోధనలోనూ, అభ్యాసంలోనూ తెలు గు ప్రత్యేక పాఠ్యాంశంగా ఉండాలని, ప్రతి తెలుగు వాడూ భావించాలి. దీనికోసం భాషా సంఘాలు, సాహి తీ సంస్థలు, కవులు, రచయితలు స్వచ్ఛందంగా ప్రతి ఒక్కరూ కృషిచేయాలి. వివిధ చైతన్య సభల ద్వారా తెలుగు వైభవాన్ని చాటి చెప్పాలి. దీనికి ప్రభుత్వం కూడా తప్పనిసరిగా బాధ్యతగా స్వీకరించాలి. అప్పుడే తెలుగు దివ్వె ప్రతి ఇంటా దేదీప్యమానంగా ప్రకాశిస్తుంది.

-అద్దంకి శ్రీనివాస్
(వ్యాసకర్త హైదరాబాద్ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు అధ్యాపకులు)
నేడు తెలుగు భాషాదినోత్సవం

Saturday, August 21, 2010

Telugu Vari Charitra by Daggubati Venkateswara Rao





Download Telugu vari Charitra by Dr. Daggubati Venkateswara Rao here: Telugu Vari Charitra