Monday, August 30, 2010

తొలి వీధి రూపకం - ద్వా.నా.శాస్త్రి

ది శ్రీమన్మహామంత్రి శేఖర వినుకొండ తిప్పయామాత్యనందన, చందమాంబాగర్భ పుణ్యోదయ, సుకవి జన విధేయ వల్లభరాయ ప్రణీతంబైన క్రీడాభిరామంబను వీథి నాటకంబున’’ అని గ్రంథాంత గద్యలో వుంది. అయినా కొందరు దీనిని శ్రీనాథుడే రచించాడని వాదం చేశారు. ఆచార్య కొర్లపాటి శ్రీరామమూర్తి శ్రీనాథుడిపై సిద్ధాంత వ్యాసం రాసి క్రీడాభిరామం శ్రీనాథకృతం కాదని నిర్ణయించారు. ఈ వల్లభరాయడు కడప జిల్లా పులివెందుల ప్రాంతంలోగల మోపూరు గ్రామ వాసి. విజయనగర రాజుల పాలనలో ఉన్నత పదవిలో ఉన్నాడు.
క్రీడాభిరామం లఘురచన. ఏకశిలా నగర వీథుల్లో విలాసార్థం విహరించిన ఇద్దరు యువకులు కన్నవి- ఇందులో ఉన్నవి. ఆ ఇద్దరిలో ఒకరు కాసల్నాటి గోవింద మంచన శర్మ, మరొకడు టిట్ట్భిసెట్టి. తెలుగులో వెలసిన మొట్టమొదటి హేళన కావ్యం కూడా ఇదే అంటారు. 13వ శతాబ్దంలో ఓరుగల్లు ఎలా వుండేదో, కాకతీయుల నాటి సాంఘిక పరిస్థితులు ఎలా వుండేవో క్రీడాభిరామం తెలియజేస్తుంది. అందుకే ఇది సాంఘిక రూపకం అయింది. తర్వాత వెలువడిన సాంఘిక కథా కావ్యాలకు క్రీడాభిరామం స్ఫూర్తి అయింది. అయితే ఈ క్రీడాభిరామానికి మూలం రావిపాటి త్రిపురాంతకుడు (14వ శతాబ్దం) రాసిన సంస్కృత ప్రేమాభిరామం! ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే- రాయలవారి ఆముక్తమాల్యలో కంటె ముందుగా ‘‘దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స’’ అనే నానుడి క్రీడాభిరామంలో ఉండటం!! అయితే దీనికి ప్రాచుర్యం లభించలేదు.
క్రీడాభిరామంలో కాకతీయుల కాలం నాటి వృత్తులు, కులాలు, ఆచార వ్యవహారాలు వివరంగా తెలియజేయబడిన రచన ‘క్రీడాభిరామం’. మైలసంతలు ఉండేవి. వీరభటులు మోహరివాడలో ఉండేవారు. అట్టడుగు వర్గాలవారి నివాసం ‘వెలిపాళెం’ కాగా రైతుల నివాసం ‘హాలికవాటి’. గమనించదగిన అంశం ఏమిటంటే బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులతో వేశ్యలుకూడా ‘లోపాళె’లో నివసించేవారట. క్రీడాభిరామంలో వీటితోపాటు వేశ్యల స్వభావాలు, రతి క్రీడల విలాసాలు పచ్చిగా వర్ణించబడ్డాయి. వేశ్యల వివాదాలు తీర్చటానికి జారధర్మాసనాలుండేవి! కోడిపందాలు, జానపద కథాగేయాలు, గ్రామ దేవతలు, వస్తధ్రారణ, చిత్రకళ మొదలైన అంశాలూ వున్నాయి. ఒక రూపాయికి 15వ శతాబ్దంలో ఎంత భోజనం ఎలా పెట్టేవారో చూడండి.
‘‘కప్పురభోగి వంటకము, కమ్మని గోధుమ పిండి వంటయున్
గుప్పెడు పంచదారయును, క్రొత్తగ కాచిన యాలనే పెస
ర్పప్పును కొమ్ము నల్లనటి పండ్లను, నాలుగునైదు నంజులున్
అప్పల తోడ క్రొంచెరుగు లక్ష్మణ వజల యింట రూకనున్!
క్రీడాభిరామం సాంఘిక చరిత్రకు గొప్ప ఆకరం!’’

------------

తొలిరచన 11 - ద్వానా శాస్ర్తీ, August 8th, 2010  - http://www.andhrabhoomi.net/sahiti/toli-334

No comments:

Post a Comment